AMBERCOLLECTOR.INFO

WSZYSTKO O BURSZTYNIE

Birmit Bursztyn Birmański

Birmit, pochodzący z północnej Birmy i krajów sąsiednich, jako tworzywo artystyczne wydobywany był już od czasów chińskiej dynastii Han (ok. 200 lat p.n.e.). Chińczycy nazywali go hu-pe i wierzyli, że zawiera w sobie duszę tygrysa. Uważany był za symbol odwagi i męstwa. Przez wieki Chińczycy mieli monopol na handel bursztynem birmańskim, był on nazywany wręcz „chińskim bursztynem. W 1613 Portugalski jezuita Alvarez Semedo, jako pierwszy Europejczyk pisze o birmańskich kopalniach bursztynu,  jednak w latach późniejszych próżno jest szukać dalszych doniesień na ten temat. Sytuacja znacząco zmienia się po wojnach brytyjsko-birmańskich  (1826-1885) i wcieleniu Birmy do Indii Brytyjskich, dzięki czemu w Europie rodzi się zainteresowanie nowym rodzajem żywicy kopalnej. Brytyjski kapitan Hannay, jako pierwszy w 1835 r. uzyskuje zgodę miejscowych władz i odwiedza kopalnie bursztynu na terenie Birmy, a rok później opisuje swoje doświadczenia. Jednak rozkwit wiedzy o birmańskim bursztynie zawdzięczamy niemieckiemu badaczowi Fritzowi Noetlingowi. To on w 1892 r. opisuje sposób jego wydobycia za pomocą drewnianych motyk i bambusowych koszy oraz przekazuje próbki pochodzące z miejscowości Maingkwan gdańskiemu aptekarzowi, Otto Helmowi. Na podstawie swoich badań Helm stwierdza, że bursztyn ten różni się od innych mu znanych i jako pierwszy nazywa go birmitem (1894). Za pośrednictwem Noetlinga do Europy docierają również wykonane z niego wyroby (np. zatyczki do uszu, koraliki, figurki związane z wierzeniami). Na początku XX wieku rozgorzała gorąca dyskusja na temat wieku birmitu.  Na podstawie badań owadów T.D.T. Cockerell jest to żywica kredowa, choć inni badacze pozostają przy trzeciorzędowym wieku skał birmitonośnych. Ze względu na sytuację wewnętrzną w 1936 roku kopalnie birmitu zostały zamknięte. Stan ten utrzymywał się ponad 60 lat aż do 1999 roku, kiedy dzięki stopniowym zmianom politycznym kopalnie bursztynu zostały ponownie otwarte. Początkowo dostęp do nich miały wyłącznie firmy amerykańskie i kanadyjskie, ale po zniesieniu sankcji gospodarczych stały się również dostępne dla międzynarodowych badaczy bursztynu oraz komercyjnego wydobycia.

W efekcie XXI wiek przynosi rozkwit badań nad birmitem i znaczący wzrost jego wydobycia. Do najciekawszych odkryć z tego okresu należą te dokonane przez Lamberta i Wu (za Poinar i in. 2008), którzy w 2002 roku oznaczają drzewo macierzyste birmitu, jako araukarię, a Tappert i inn. (2013) jako botaniczne źródło wpisuje Cupressaceae (za Vávra 2015) oraz badania Cruickshank i Ko (2003) potwierdzające tezę Crockerell’a o jego kredowym pochodzeniu. Intensywne badania nad bursztynem birmańskim, przynoszą zaskakujące odkrycia, jak chociażby odnalezienie najstarszej skamieniałości trawy, czy licznych inkluzji zwierzęcych. Badania metodą spektroskopii absorpcyjnej w podczerwieni wykazały, że birmit  daje widmo rumenitu .

A rumenit poza Rumunią i Birmą znajdowany jest między innymi także w Turcji i na Sachalinie (Kosmowska-Ceranowicz 2015).

 

Wydobycie

Wydobycie birmitu kojarzone jest przede wszystk im z doliną Hukawang w prowincji Kachin. Do najbardziej znanych kopalni z tego rejonu należą: największa kopalnia z czasów kolonialnych Maingkwan oraz Tanai i Noije Bum. Kolejną ze znanych kopalni jest Inzutzut, położona 90 km na wschód w kierunku granicy z Chinami. W ubiegłym roku pojawiły się jednak doniesienia o nowym miejscu wydobycia - Hti Lin, w prowincji Magway. Międzynarodowy zespół naukowców z Arunas’em Kleismantas’em (2015) z uniwersytetu w Wilnie donosi, że około 100 górników (głównie rolników) wydobywa bursztyn z 20-30 szybów, na powierzchni około 10 km2. Dokonane przez niego badania widm IR wskazują jednoznacznie, że próbki pochodzące z kopalni w prowincji Magway odpowiadają próbkom z dotychczas znanych kopalni z prowincji Kachin. Daje to nadzieję, że na terenie dzisiejszego Mjanma (Birma) znajdują się kolejne, jeszcze nieodkryte złoża birmitu.

 

Uroda birmitu

Birmit należy do żywic, które wraz osadami, w których się znalazły, zostały zmienione w procesach wypiętrzania się łańcuchów górskich pod wpływem zwiększonego ciśnieniai temperatury. I dlatego, chociaż birmit jest twardszy od sukcynitu,  z reguły jest mocno spękany wewnętrznie. W tym można upatrywać powodu stosowania w Chinach prasowanego birmitu  (Kosmowska-Ceranowicz 2012). Figurki z naturalnego birmitu, podobnie jak paciorki z prasowanego, mają cechy zbliżone do sukcynitu: dają się łatwo obrabiać i są trwałe. Proces wietrzenia, na powierzchniach szlifowanych odmian żółtych objawia się początkowo jedynie zmianą barwy, która pod wpływem powietrza, światła i zmian wilgotności ciemnieje aż do barwy czerwonej i odcieni brunatnych.

 

Podsumowanie.

Jeśli porównamy twardość birmitu (2,5-3) do twardościsukcynitu (2-3), co realnie wpływa na stopień trudności jego obróbki, bogatą gamę naturalnie występujących barw birmitu (od żółtej, prawie przezroczystej aż po głęboką czerwień) oraz relatywnie niższą, przynajmniej jak na razie cenę, konkurencja wydaje się być pewna. Należy pamiętać również, że Birmie jest silnie kulturowo i historycznie zakorzeniony na chińskim rynku i już dziś pośrednio zaspakaja rynki wschodnie.

© 2020 by Ambercollector.info Created with WebWave CMS